Flanders Synergy let's work together
Opiniestuk: Werkbaar werk is geen pooltafel of massage op het werk maar ‘back to basics'

Opiniestuk: Werkbaar werk is geen pooltafel of massage op het werk maar ‘back to basics'

09/06/2015

 

Minister van Werk Kris Peeters ontvangt vandaag de sociale partners voor een ronde tafel over ‘werkbaar werk’. Daarmee wordt een belangrijke werf geopend, een noodzakelijk sluitstuk van de pensioenhervorming.

Minstens vier elementen liggen in het vuur: de manier waarop we praten over ‘oudere werknemers’, de essentie van werkbaar werk, de methode om werkbaar werk te realiseren en de belangrijke rol die weggelegd is voor de sociale partners en de overheid. 

Bril

Verandering begint in het hoofd, op een moment dat we beslissen dat we het anders willen én kunnen doen. Tot op vandaag bestaan er veel vooroordelen over ‘50-plussers’ (zoals ‘vanaf die leeftijd leren mensen minder graag nieuwe dingen’). Tegelijk krijgen werknemers vanaf de leeftijd van 45/50/55 jaar al snel de stempel ‘oudere werknemers’ opgedrukt.

Maatschappelijke verandering begint bij het kritisch bevragen van de bril waarmee we naar de realiteit kijken. Doen we er niet goed aan voortaan te spreken over ervaren werknemers (in plaats van oudere werknemers)? Is dat geen mooi begin? Mensen die 30/40 jaar aan de slag zijn, hebben immers tonnen ervaring. Die ervaring mag gezien én gewaardeerd worden. 

Vraag

In tijden waarin de duurzame inzetbaarheid van werknemers hoog op de agenda prijkt, doen we er goed aan om ons af te vragen: wat geeft mensen energie? Wat geeft goesting om langer te werken? Zijn het de leuke extraatjes? Een werkplek met pooltafel? Een massage op het werk? Het is iedereen gegund, maar dat is de niet essentie van werkbaar werk. Daarvoor moeten we ‘back to basics’. Een van de belangrijkste ingrediënten is ‘betekenisvol werk’. Werknemers zijn gemotiveerd als ze hun werk als inhoudelijk zinvol ervaren. Ze hebben behoefte om hun bijdrage aan het geheel te zien en erkenning te krijgen voor die bijdrage.

Dat is geen abstracte geestesgesteldheid, maar een gevolg van de keuze die men maakt op organisatieniveau. Als een organisatie haar activiteiten opsplitst in verschillende kleine, eenvoudige en afstompende deeltaken is het veel moeilijker voor werknemers om hun bijdrage te herkennen. Uitdagend, gevarieerd en werk met autonomie geeft meer betekenis. Zijn er nog ander belangrijke bouwstenen voor werkbaar werk? Zonder twijfel. Laat ons deze puzzel samen opbouwen met wetenschappers en organisatiedeskundigen in interactie met bedrijven/sectoren. 

Methode

Werkbaar werk kan je niet afdwingen bij KB of decreet. Het komt tot stand in een dialoog tussen werkgevers, werknemers en hun afgevaardigden. De afgelopen jaren ging de sociale dialoog, zowel in ondernemingen als op sectorniveau, vaak over arbeidsvoorwaarden en loon- en vakantieregeling. Men vertrok daarbij vaak van een ‘doelgroepenbeleid’ (voor jongeren, voor 50-plussers). Er is nood aan een vernieuwde sociale dialoog. Een dialoog over het anders en innovatief organiseren.

Die dialoog biedt zowel werkgevers als werknemers de kans om werkbaar werk voor eenieder te realiseren, maar is tegelijkertijd ook een opportuniteit om het werk efficiënter te organiseren. Men hoeft daartoe niet eens nieuwe fora te creëren. De sectorale vormingsfondsen kunnen hun werking verleggen van ‘vorming’ naar ‘werkbaarheid’. Sommige fondsen pionieren op dit vlak. Zoals het voedingsfonds IPV, dat in 2015 zijn missie bijstelde tot een sectorfonds dat tot doel heeft bij te dragen aan ‘efficiënter en kwaliteitsvoller werken in de voedingsindustrie’.

Overheid

De Vlaamse en federale overheid kan als werkgever zelf het goede voorbeeld geven én het voortouw nemen door fora te creëren waarin ervaringsuitwisseling - geruggesteund door wetenschappelijke inzichten - mogelijk wordt. Ze kan haar uitnodiging tot een dialoog omtrent werkbaar werk kracht bijzetten door bijvoorbeeld sectorale cao’s bindend te verklaren wanneer een visie op werkbaarheid wordt uitgewerkt en/of door de noodzakelijke wettelijke ruimte te creëren om het werkbaar werk tot stand te brengen. 

Een belangrijke werf is geopend. Een werf waarin de overheid, de werkgevers en de vakorganisaties een groot gemeenschappelijk belang hebben: werkbaar werk voor ieder van ons, in wendbare organisaties.

 

© Opiniestuk van Mieke Van Gramberen (algemeen directeur Flanders Synergy) in De Tijd 09/06/2015