Flanders Synergy let's work together
Flanders Synergy verwelkomt parlementaire delegatie bij Wit-Gele Kruis O-VL

Flanders Synergy verwelkomt parlementaire delegatie bij Wit-Gele Kruis O-VL

30/10/2015

 

Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen sloopt hiërarchie

De ziel moet weer in de zorg

Vandaag bezoekt een groep parlementsleden het Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen. Wat ze daar te zoeken hebben? Een organisatie die zichzelf ontwricht heeft, en zo de ziel weer in de zorg bracht.

‘Het Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen heeft de verpleegkundige haar beroep teruggegeven’, zegt Mieke Van Gramberen, directeur van Flanders Synergy. Vandaag toont ze een twintigtal parlementsleden en medewerkers enkele voorbeelden van vernieuwende organisatie op de werkvloer. Eerste halte is het Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen, waar ze de voorbije jaren de hiërarchie gesloopt hebben. ‘De zorg was versnipperd geraakt’, zegt algemeen directeur Katlyn Colman. ‘We hebben de organisatie herdacht vanuit het idee dat mensen matuur genoeg zijn om hun job te doen als ze een duidelijk doel voor ogen hebben: de levenskwaliteit van de patiënt.’

Waarom was de reorganisatie nodig?

‘Patiënten en huisartsen klaagden dat er te veel verschillende gezichten over de vloer kwamen, dat er te weinig een band was’, zegt Katalien Dendooven, directeur zorg. Ook de verpleegkundigen voelden dat er iets wrong. ‘De relatie met de patiënt was weggeorganiseerd’, zegt Tom Van Acker van Flanders Synergy, die de nieuwe organisatie op poten hielp te zetten. En dat hielp dan weer niet om nieuwe medewerkers aan te trekken, legt directeur Colman uit. ‘Het is een zwaar beroep, op moeilijke uren. Dat hou je alleen vol als er ruimte is voor betrokkenheid en verantwoordelijkheid.’ 

Hoe ziet de nieuwe organisatie eruit?

‘De nieuwe teams zijn kleiner, zo’n tiental mensen, en bestrijken een kleiner gebied. Waar een verpleegkundige vroeger louter een wond ging verzorgen, is ze nu een spilfiguur in de volledige zorg voor de patiënt. Ze overlegt met de dokter, de familie, eventueel ook de gezinshulp, kinesist of diëtist. ‘Vroeger bracht elke verpleegkundige verslag uit bij de hoofdverpleegkundige. Die overlegde dan met de dokter, en vertelde aan de verpleegkundige wat de dokter gezegd had’, zegt Katalien Dendooven. 

Nu zit er geen enkel hiërarchisch niveau meer tussen de directeur zorg en de verpleegkundigen op de baan. De hoofdverpleegkundige is afgeschaft, net als de kwaliteitsbeheerder, de intakeverantwoordelijke en de regiocoördinator. Dat ging niet zonder slag of stoot. Maar wanneer alle teams de switch gemaakt hebben, zullen er 1.400 mensen op de baan zijn, goed voor 962 voltijdse equivalenten. Dat zijn 45 voltijdse jobs meer dan nu – allemaal teruggewonnen op de hiërarchie. 

En het zullen mondigere types zijn. ‘Dit proces vraagt veel van mensen’, zegt Katlyn Colman. ‘Maar je ziet ze ook groeien. Het zelfvertrouwen is erg toegenomen. Niemand lost problemen in hun plaats op. Een zelfsturend team kan een beroep doen op een van de tien coaches, maar de coaches mogen niets beslissen.’

Wat levert het op?

Een eerste balans, nu de helft van de teams is overgeschakeld, is positief. Een peiling wees uit dat de voldoening groter is. Dat bevestigen de ziekteverzuimcijfers van afgelopen zomer. In de kleinere teams moest maar 1,8 procent van de medewerkers tien dagen of meer achter elkaar werken om zieke collega’s op te vangen. In de oude structuur was dat 5,3 procent. Ook de band tussen patiënt en verpleegkundige is erop vooruitgegaan. Dat geldt ook voor de huisartsen.

Om dat optimisme wetenschappelijk te onderbouwen, klopte Colman aan bij gezondheidseconoom Lieven Annemans (UGent), professor verpleegwetenschappen Walter Sermeus en professor huisartsengeneeskunde Jan Heyrman (beide KU Leuven). De resultaten zijn voor eind 2016, maar het oogt alvast beloftevol, zegt Annemans. ‘De veranderende rol van de thuisverpleegkundige is een belangrijke internationale trend in de gezondheidszorg. We onderzoeken onder meer of “geïntegreerde zorg” kan helpen om hospitalisaties te vermijden. Stel dat een patiënt tegen de verpleegkundige klaagt over duizeligheid en zij overlegt meteen met de dokter, dan vermijden ze misschien een gebroken heup.’

En de collega’s in de andere provincies, zijn die onder de indruk? ‘Er is een tweede provinciale vereniging die er sterk aan denkt om te volgen’, zegt Hendrik Van Gansbeke van de koepelvereniging. ‘De rest volgt het experiment met interesse.’

Dit artikel werd gepubliceerd in De Standaard op 30 oktober 2015, geschreven door correspondente leven & werk Eva Berghmans.

Op 13 november organiseert het Wit-Gele Kruis Oost-Vlaanderen een congres over zelfsturing. Er verschijnt dan ook een boek over de nieuwe organisatievorm, een praktijkboek gebaseerd op het boek 'scholen slim organiseren' van onze collega Tom Van Acker & Yves Demaertelaere.