Flanders Synergy let's work together
Leiderschap

Leiderschap

Naar een “new deal” voor leiders in een innovatieve arbeidsorganisatie

Sinds de start van Flanders Synergy zes jaar geleden zijn al meer dan 200 organisaties samen met ons meegestapt in een verandertraject naar een innovatieve arbeidsorganisatie. Deze organisaties hebben voornamelijk vooruitgang geboekt op het operationele niveau, waar bijvoorbeeld multidisciplinaire teams worden ingezet die verantwoordelijk zijn voor het totale proces waarin een product of dienst tot stand komt. Er werden al heel wat succesverhalen opgetekend.

Tegelijkertijd zien we dat vele van deze organisaties worstelen met de nieuwe verwachtingen of “new deal” voor leiders van een innovatieve arbeidsorganisatie. Meer specifiek blijkt de implementatie van de verbeterde organisatiemodellen vaak te botsen op het bestaande leiderschap. Zo werken bijvoorbeeld teams wel multidisciplinair samen, maar worden ze nog steeds functioneel aangestuurd. Verder zien we leidinggevenden vasthouden aan hun beslissingsbevoegdheden op operationeel niveau en weinig ruimte geven aan hun teams. Of geven leidinggevenden aan op het eerste zicht niet veel “winst” te ervaren en hebben ze het emotioneel moeilijk om een nieuwe plaats te vinden.

De bovenstaande uitdagingen geven aan dat de implementatie van IAO zowel een structurele als psychologische impact heeft op leidinggevenden. Met betrekking tot de structurele impact, worstelen organisaties met vragen als: hoeveel niveaus en leidinggevenden hebben we nodig om het operationele niveau optimaal zelfsturend te laten samen werken? En, welke taken wijzen we toe aan elk van de niveaus?

Een tweede vraagstuk is wat die nieuwe structuur doet met de bestaande leidinggevenden (d.i., de psychologische impact). Deze zijn gepokt en gemazeld in een meer hiërarchisch idee over leiderschap, gebaseerd op gezag en formele macht. Van hen wordt nu een andere rol, gedrag en attitude verwacht. Een innovatieve arbeidsorganisatie vraagt immers om meer gedeeld leiderschap waarbij vertrouwen opgebouwd en onderhouden dient te worden. Iedereen moet in staat zijn om leiding te nemen en/of leiding te aanvaarden, afhankelijk van wie er op dat moment het meest geschikt is daartoe. De rol van de leidinggevende in deze context bestaat erin de voorwaarden te creëren om gedeeld leiderschap mogelijk te maken en medewerkers en teams actief te coachen in gedeeld leiderschap. Om deze functies succesvol in te vullen, kunnen leidinggevenden niet langer terugvallen op hun formele autoriteit. Leidinggevenden moeten daarentegen op zoek naar “zachte” manieren van beïnvloeden om het gedeeld leiderschap en de innovatieve arbeidsorganisatie tot hun volle recht te doen komen.

In januari 2015 startte Flanders Synergy samen met Antwerp Management School en KU Leuven een project om deze structurele en psychologische impact in kaart te brengen en organisaties en hun leidinggevenden beter te begeleiden en ondersteunen in de kanteling naar een nieuwe arbeidsorganisatie. Een alomvattende blauwdruk voor het herontwerp van een bestuurlijk design kan er niet gegeven worden omdat de keuzes hieromtrent sterk contextgebonden en niet geheel waardenvrij zijn. Wel vinden we in de literatuur aangrijpingspunten om organisaties te ondersteunen bij deze vraagstukken. We beogen doorheen de integratie van bestaande theorieën en modellen te komen tot een methodiek en set van ontwerpprincipes die organisaties kunnen helpen om de keuzes met betrekking tot het bestuurlijk design onderbouwd en meer expliciet te maken.

Verder heeft het project tot doel interventies te ontwikkelen om organisaties en leidinggevenden te ondersteunen in het implementeren van gedeeld leiderschap en opnemen van de nieuwe leiderschapsrol. 

Image not found Karen Wouters
Vragen omtrent dit project?
Contacteer Karen Wouters
Projectleider karen.wouters@flanderssynergy.be