Flanders Synergy let's work together
Onderwijs anderzijds organiseren
Onderwijs anderzijds organiseren

Onderwijs anderzijds organiseren

BuSO Sint-Idesbald

BuSO Sint-Idesbald maakt deel uit van het Orthopedagogisch Centrum Sint-Idesbald, een organisatie met diverse zorg- en onderwijsvoorzieningen voor kinderen, jongeren en volwassenen met licht verstandelijke beperkingen, gedragsstoornissen, psychische problemen en stoornissen in het autismespectrum.

Binnen het onderwijs is sprake van inclusie, meer zorgbeleid, nieuwe decreten… Er komt veel op de scholen af. Hoewel Sint Idesbald in 2011 al een deels modulaire school was, bleek handelingsgericht werken, op maat van elke leerling, in de praktijk een zeer moeilijk haalbare kaart. De leerlingen hadden moeite om aan werk te geraken, de aanpak van Sint Idesbald werkte niet en het beleid vroeg tegelijkertijd om betere resultaten. Daarnaast was de organisatie erg hiërarchisch gestructureerd. Een typische spinnenkop waarbij de organisatie staat of valt met het al dan niet aanwezig zijn van een directie. Pogingen tot zelfstandig werken werden door de structuur op zich, veelal in de kiem gesmoord. Dwang en drang dus, er moest iets gebeuren.

Sint-Idesbald is een zeer diverse organisatie die ervan overtuigd is dat het waarden zijn die hen binden. In 2010-2011 besloot de directie om haar medewerkers te gaan bevragen over die waarden. Wat is belangrijk, zowel in de teamwerking als in de hulpverlening en het onderwijs? De oefening leidde in 2011 tot een waardenset voor de organisatie en een algemene tekst rond de identiteit van BuSO Sint-Idesbald.

Ondanks de oefening misten medewerkers nog steeds een kader waarbinnen ze hun handelen vorm konden geven. De school besloot een verdere concretisering te maken rond vier waarden die dominant zijn in de algemene visie van Sint-Idesbald en in de methodiek die men als organisatie al een aantal jaar naar voor schoof.

In januari 2012 verscheen de projectoproep ‘Uit liefde voor het vak’ van Flanders Synergy. Sterk geïnteresseerd in het onderwerp tekende men in en Sint-Idesbald werd geselecteerd voor het project. Met het toenmalige kernteam werd gesteld dat als men in een veranderingsproces wilde stappen, men dit met het hele korps zou moeten doen. Gevolg was dat St-Idesbald ervoor koos om dit proces voorrang te geven op alle andere zaken die in ontwikkeling waren binnen de school. Alle bestaande projecten en de meeste werkgroepen werden on hold gezet.

De winter en het vroege voorjaar van 2012 stonden dan ook in het teken van vorming rond organisatieontwikkeling, visiegedreven organiseren en processen met medewerkers. Men wilde zowel inhoudelijk werken als rond teams en teamvorming. Mensen legden vooral de klemtoon op het individuele in elke jongere, dat de kern van de werking is, maar ook op de kracht van het modulair werken en op het bezig zijn met leven en leren. Uit de oefeningen werd uiteindelijk een visietekst ontwikkeld. Vier prioriteiten kwamen naar voor:

  • Zorg moest een duidelijke plaats krijgen in de school.
  • Ook het ‘lesgeven op zich’ opnieuw duidelijk aan bod komen.
  • Fouten maken moet gezien worden als een manier van leren. Hiermee zou men consequent leren omgaan.
  • Leerkrachten hebben een voorbeeldfunctie en moeten ze zich hiervan bewust zijn.

Vervolgens kwam er eindelijk de nieuwe structuur. Deze is gebaseerd op de verschillende afdelingen die de school bezit, waarin verregaande samenwerking tussen de ASV en BGV leerkrachten mogelijk is. De nieuwe structuur bestaat uit 5 teams die zichzelf organiseren binnen de visie. Leerkrachten krijgen op een aantal regeldomeinen autonomie en moeten zich binnen die domeinen niet verantwoorden naar de directie. Op die manier krijgen de teams grip op het geheel. Leerlingen krijgen nog maximaal met 6 leerkrachten te maken, hetgeen de nabijheid verhoogt. Leerkrachten ASV en BGV vormen nu een vast team ingedeeld op afdelingsniveau. Zorg krijgt een duidelijk ondersteunende rol. Zowel binnen teams waar een leerlingebegeleider aan gelinkt wordt als buiten de teams via projecten en gerichte pedagogische projecten. Communicatie verloopt via een kernteam en nog in zeer beperkte mate via de directie. De nieuwe structuur maakt modulaire werken haalbaar voor ADB en BGV leerkrachten met een sterkte die de school nu ten volle kan benutten om de talenten van leerlingen maximaal tot ontwikkeling te laten komen.

In september 2013 zou de vernieuwde organisatie meteen ingaan. Een waslijst aan taken was echter niet haalbaar, zo werd al snel duidelijk. Daarom werd beslist om de nieuwe organisatie gefaseerd aan te pakken. Trouw aan de visie, koos men ervoor om de taken die rechtstreeks betrekking hadden op de leerlingen, in de eerste fase van de kanteling te laten ingaan. De andere taken zouden in de loop van de volgende jaren ingevoerd worden. Zo veel mogelijk taken werden aan de teams toevertrouwd. Per team werd gekeken wie welke taken op zich wilde nemen, waarbij bewaakt werd dat effectief als team en met gedeelde verantwoordelijkheden werd gewerkt.

“Het was mooi om te zien dat bepaalde mensen, die van oudsher niet spontaan bijkomende taken opnamen, plots in overleg gingen en verantwoordelijkheden voor bepaalde taken, en zo hun plaats in de nieuwe teams opnamen.”

 

De tekst werd geschreven door Gerrit Demolder & Annelies Volckaert beiden directieleden van Buso Sint Idesbald. 

Meer informatie over de school vindt u op hun website.

Het verhaal van BuSO Sint-Idesbald werd ook gepubliceerd in het tijdschrift HRMagazine, editie mei 2015.